Zeearend broedt in Flevoland

In de Lepelaarplassen bij Almere is in 2019 voor het eerst een jonge zeearend geboren. Het jong kreeg de naam Jannie WN13. Via een zender zijn haar omzwervingen nog altijd te volgen. Jannie is de eerste zeearend die is geboren in een gebied van Het Flevo-landschap. En de eerste zeearend die is geboren in de gemeente Almere. Het jong is vernoemd naar boswachter Jan Horstra die assisteerde bij het ringen. 

Symbolen van - een vitale poldernatuur

Close-up van een Zeearend in Flevoland

Close-up van een Zeearend in Flevoland

© Rolf Hendriks InterAxxie
Een vliegende zeearend boven water in Flevoland

Een vliegende zeearend boven water in Flevoland

© Geert Smit

De otter en zeearend

Samen met de otter staat de zeearend symbool voor een gezonde en vitale poldernatuur waar verdwenen soorten weer hun rechtmatige plek innemen. Voor natuurbeherende organisaties als Het Flevo-landschap is de terugkeer van deze iconische dieren de kroon op het werk. 

Eerste broedpaar


De zeearend was lang uit Nederland verdwenen maar heeft zich deze eeuw op eigen kracht opnieuw gevestigd in Nederland. Eerst als wintergast, maar sinds 2006 ook als broedvogel. Het eerste broedpaar koos de Oostvaardersplassen als plek om te broeden, vlakbij de Lepelaarplassen. Dit was een teken dat het goed gaat met de natuurontwikkeling in de gebieden die tot het Nationaal Park Nieuw Land behoren.  

Het aantal zeearenden in ons land neemt dus langzaam toe. Maar ieder broedpaar blijft spannend. Zeearenden zijn weliswaar groot en imposant, maar het blijven schuwe dieren die bij de minste verstoring vertrekken. Hun nesten zijn indrukwekkende bouwwerken van dikke takken en meten ongeveer 1,5 bij 1,5 meter. Het nest weegt gauw honderd kilo en zit hoog in een boom. Het nest waarin Jannie uit het ei kroop zat naar schatting op tien meter boven de grond. 

Volwassen zeearend - van één jaar oud

Mannen ringen een Zeearend in de Lepelaarplassen in Flevoland

Mannen ringen een Zeearend in de Lepelaarplassen in Flevoland

© Rolf Hendriks InterAxxie
Een vliegende zeearend boven water met eenden in Flevoland

Een vliegende zeearend boven water met eenden in Flevoland

© Koos Jansen

Snavel is nog zwart

Jannie heeft nu, na een jaar, vrijwel de omvang van een volwassen zeearend. Maar ze ziet er nog steeds uit als een jonge vogel. Ze is zwartbruin van kleur, vooral op haar vleugels, kop en staart. Op haar rug heeft ze licht- en donkerbruine vlekken. Haar snavel is nu nog zwart, maar die kleurt binnen drie jaar langzaam naar donkergrijs, grijsgeel, lichtgeel en ten slotte heldergeel. Haar iris is de komende drie jaar nog zwart en wordt pas daarna licht- tot goudbruin. Haar volwassen verenkleed krijgt ze pas over een jaar of vier, de kenmerkende lichte kop laat nog langer op zich wachten. Die krijgt ze pas tussen haar achtste en tiende jaar. 

Zender


Om meer inzicht te krijgen in de leefwijze van jonge zeearenden (en bijvoorbeeld hun reactie op windmolens, recreatiegebieden en stedelijk gebied) werd Jannie medio mei 2019 geringd en gezenderd door de Werkgroep Zeearend Nederland (WZN). Want er mogen dan steeds meer zeearenden in Nederland zijn, we weten nog verrassend weinig over hun leefwijze. De zenders moeten die kennis de komende jaren vergroten. In totaal werden er in 2019 vier nieuwe Nederlandse zeearenden gezenderd. Via de portal van de werkgroep kun je zo ook Jannies omzwervingen en avonturen volgen (Individual Lepelaarplassen 2019). 

Nationaal Park Nieuw Land - Boven de Lepelaarplassen

Uitzicht op de Centrale Plas met aalscholvers en eenden in de Lepelaarplassen in Flevoland

Uitzicht op de Centrale Plas met aalscholvers en eenden in de Lepelaarplassen in Flevoland

© Het Flevo-landschap
Uitkijken op de Lepelaarplassen vanuit een kijkhut in Flevoland

Uitkijken op de Lepelaarplassen vanuit een kijkhut in Flevoland

© Het Flevo-landschap

Waar kan je Jannie zien?

Jannie wordt regelmatig gezien in Nationaal Park Nieuw Land. De ene keer vliegt ze rond boven de Lepelaarplassen, de andere keer boven het moeras en het zuidelijke gedeelte van de Oostvaardersplassen. Regelmatig zijn er zeearenden te zien vanuit kijkhut de Lepelaar in de Lepelaarplassen. Ook vanaf de dijk tussen Almere en Lelystad heb je een goede kans om zeearenden te zien overvliegen.  

De Lepelaarplassen


Natuurgebied de Lepelaarplassen is in beheer bij Het Flevo-landschap en onderdeel van Nationaal Park Nieuw Land. De Lepelaarplassen is rijk is aan vogels en heeft een Natura 2000-status (beschermd natuurgebieden van Europees belang). Het gebied behoort tot de mooiste plekjes van Flevoland. Hier zijn ruim driehonderd soorten vogels waargenomen.

Het gebied omvat een nat wilgenbos, vele waterlopen en plassen, een centrale plas en uitgestrekte natte graslanden. Het bos bevat veel geschikte nestbomen voor bosvogels, de natte graslanden zijn een broedgebied voor moerasvogels, weidevogels en bijzondere eenden. De plassen en de kwelzone langs de Oostvaardersdijk zijn het jachtgebied van lepelaars en reigers. Verder is het gebied een overwinterplek voor duizenden ganzen. Kortom: een perfect leefgebied voor zeearenden.